I.Adwokat Maciążek Sławomir jest pierwszym polskim adwokatem świeckim przy Najwyższym Trybunale Kościelnym Roty Rzymskiej.

Jest uprawniony do prowadzenia spraw kościelnych ważności małżeństw przy wszystkich sądach kościelnych całego świata.

Oprócz wymienionych uprawnień jest również uprawniony do prowadzenia spraw w zakresie prawa państwowego na terytorim Italii, a jako Prezes Związku Pracowników Polskich broni praw polskiego pracownika w Italii.

Wykształcenie (całościowo osiągnięte w Italii): Doktorat z Teologii, Doktorat z Prawa Kanonicznego i Cywilnego, Doktorat Prawa.

II. Ogólne przybliżenie tematu ważności małżeństw kościelnych.

Według nauki kościelnej małżeństwo zawarte w kościele jest nierozerwalne, to znaczy, że nie podlega unieważnieniu; z drugiej strony, z racji faktu, że przyczyną małżeństwa jest oświadczenie woli osób zawierających związek (matrimonium facit partium consensus. kan. 1057, par.1), oraz z racji oczywistego faktu, że wszystkie oświadczenia woli jakie może wyrazić osoba ludzka podlegają różnorakim wadom - w analogii na przykład do umów kupna sprzedaży - to w konsekwencji prawo kanoniczne jasno i szeroko ujmuje wielorakie hipotezy wad mogących skutkować zawarciem nieważnego małżeństwa. W kanonach 1095-1107 są ujęte takie właśnie hipotezy wad oświadczenia woli. I tak głównymi z nich są niezdolność do zawarcia związku z racji niewystarczajęcego światła umysłu (rationis usus), brak percepcji co do głównych praw i obowiązków małżeńskich, przyczyny psychiczne uniemożliwiające podjęcie głównych zadań w małżeństwie (kan. 1095); tak samo błąd co do osoby, w sensie fizycznej tożsamości, oraz błąd co do cechy małżonka, pod warunkiem, że cecha-przedmiot błędu była pojęta i pożądana w sposób bezpośredni - to znaczy właściwie z pominięciem osoby partnera (kan. 1097) - przykładem tutaj, może być kobieta pragnąca poślubić włocha, nie ma dla niej większego znaczenia, kto, oby tylko posiadał tą cechę - w takim przypadku, jeżeli na przykład jakiś albańczyk  zostanie przez nią postrzeżony jako włoch - na przykład na skutek jakiegoś niewinnego nieporozumeinia, to małżeństwo takie może zostać unieważnione. Oszustwo co do cechy, która, z natury może poważnie zakłócić pożycie małżeńskie, tak samo skutkuje zwarciem nieważnego związku (kan. 1098); przykładem może być osoba, która ukryła chorobę AIDS lub każdą inną chorobę, która poważnie zakłóca życie małżeńskie. Następnym szerokim rozdziałem nieważności małżeństw jest bez wątpienia świadome wykluczenie jednej z głównych cech małżeństwa w momencie zawarcia związku (kan. 1101), wiąże się to z tym, że małżeństwo charakteryzuje się serią reguł i zasad obiektywnie wyznaczonych przez prawa natury i prawo boże objawione; stąd zawierając małżeństwo przystępuje się w zasadzie do pewnego obiektywnego porządku natury - wykluczenie głównych cech małżeństwa, takich jak nierozerwalność związku lub prokreacja, burzy ten porządek i skutkuje nieważnością małżeństwa. Warunek (condicio) również skutkuje nieważnością małżeństwa - i tak na przykład, osoba, która zawiera związek małżeński, pod warunkiem, że małżonek otrzyma wreszcie tytuł adwokata - to zgoda - a jeżeli mu się nie powiedzie, to małżeństwo jest nieważne.Tak samo małżeństwo zawarte pod przymusem lub w silnym lęku, którego przyczna musi być zewnętrzna i obiektywna, podlega unieważnieniu (kan. 1103). W każdym razie, istnienie wyżej wspomnianych wad consensusu nie skutkuje automatycznym stwierdzeniem nieważności małżeństwa, gdyż matrimoium gaudet favore iuris, małżeństwo cieszy się przywilejem prawa, to znaczy, że jest ważne, aż do sądowego ustalenia jego nieważności.  

III. Inne przeszkody zawarcia ważnego związku małżeńskiego.

Oprócz wspomnianych wyżej wad oświadczenia woli (consensus), także inne przeszkody różnej natury mogą uniemożliwić zawarcie ważnego związku małżeńskiego; mówią o nich kanony 1083-1094 Kodeksu Prawa kanonicznego; i tak pierwsza z nich dotyczy wieku osób: wiek minimalny dla mężczyzny to 16 lat, a dla kobiety 14 - z zastrzeżeniem, że konferencje biskupów danego państwa mogą te kanoniczne limity odmiennie regulować (kan. 1083). Impotencja, w sensie niezdolności do przeprowadzenia normalnego stosunku seksualnego, tak ze strony mężczyzny jak również ze strony kobiety, z natury swej (suapte natura) uniemożliwia małżeństwo (kan. 1084); oczywiście, jak w innych przeszkodach i wadach oświadczenia woli liczy się czas i kontekst zawarcia związku; stąd impotencja "nabyta" po latach udanego pożycia małżeńskiego nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności małżeństwa - stąd kan. 1084 mówi precyzjnie o impotencji coeundi antecedens et perpetua, to znaczy o trwałej i całkowitej niezdolności do dokonania pełnego stosunku seksualnego (tzw. kopuła) poprzedzającej zawarcie związku. Racją ej przeszkody jest oczywista natura małżeństwa, jako związku mężczyzny i kobiety, którego celem jest dobro małżonków (bonum coniugum) oraz prokreacja potomstwa poprzez pożycie seskualne (cooperatio sexualis, kan. 1096). Adwokat kościelny powienien być przygotowany do obsługi prawnej osób z takim właśnie skomplikowanymi problemami życia intymnego - powodów tych dysfunkcji może być wiele, od organicznych do problemów natury psychicznej. Bezpłodność nie stanowi przeszkody zawarcia związku małżeńskiego (kan. 1085, par.3), z czego można wywnioskować potwierdzenie oczywistego faktu, że celem małżeństwa jest nie tylko efektywna obecność potomstwa (factum priolis), leczy także pewne dobro małżonków wynikające z udanego pożycia intymnego. Oczywistą przeszkodą zwarcia ważnego związku jest poprzedni związek (kan. 1085), wiąże się to z tym, że związek małżeński jest jedyny i nierozerwalny, aż do sądowego stwierdzenia jego nieważności. Kan. 1086 uznaje za nieważne (invalido) małżeństwo zwarte przez małżonków, z których jedno jest nie ochrzczone - wiąże się to z tym, że małżeństwo jest również sakramentem, i jako takie jego podmiotem może być wyłącznie osoba ochrzczona; w tym przypadku jednak prawo kanoniczne jest łagodniejsze, gdyż wystarcza tutaj dyspensa Ordynariusza; takie pozytywne zezwolenie władzy kościelnej ma gwarantować zachowanie strony ochrzczonej, a zwłaszcza potmostwa, od niebezpieczeństwa utracenia wiary katolickiej (kan. 1125). Fakt ten jeszcze raz potwierdza, że podstawą i przyczxną małżeżstwa jest oświadczenie woli, a wymiar sakramentalny jest tylko oczywistą konsekwencją chrztu. Fakt, że osoby wyświęcone nie mogą zwarzeć ważnego małżeństwa jest oczywisty (kan. 1087), a jego racja opiera się na tym samym wymiarze życia sakramentalnego: są to więc dwie alternatywne drogi: małżeństwo lub święcenia; tak samo zakonnicy, którzy wyrazili uroczyste śluby czystości nie mogą rzecz jasna zwarzeć ważnego małżeństwa (kan. 1088) - kwestia nie wymaga komentarza. Kan. 1089 porusza temat przeszkody wynikającej z porwania małżonki lub przynajmniej z jej przymusowego "zatrzymania" w celu zawarcia związku; w przeszłości oczywiście porwania kobiet nie były wcale rzadkością - pewne kultury nawet dzisiaj używają tego oryginalnego sposobu zawarcia małżeżstwa, a w niektórych jest tp wręcz "obowiązkowa" forma. Zabójstwo osoby w celu poślubienia jego małżonki, casus w sumie dość częsty, jest przyczyną nieważności (invalidita) małżeństwa (kan. 1090), oczywiście norma kanoniczna nie wyklucza odpowiedzialności karnej, a taka właśnie okoliczność nie jest nigdy łagodząca według prawa karnego. Kan 1091, par. 1, uznaje za nieistniejące (nullo) małżeństwo zawarte przez osoby spokrewnione według linii prostej pokrewieństwa, na przykład między dziadkiem a córką, pradziadkiem a wnuczką; reguła ta odnosi się tak do  pokrewieństwa legalnego jak również pokrewieństwa naturalnego. Par. 2 kan. 1091 uznaje za nie istniejące (nullo) związki zawarte przez osoby spokrewnione w linii bocznej aż do czwartego stopnia pokrewieństwa. według kan. 1092 spowinacenie w linii prostej - w sensie związku małżonka z krewnymi małżonki (i vice versa) - uniemożliwia małżeństwo.

 IV. Forma celebracji małżeństwa.

 Oprócz wspomnianych wyżej kwestii, dla zawarcia ważnego związku małżeńskiego należy zachować wymóg formy kanonicznej, o którym w kan. 1108; i tak są ważne tylko małżeństwa zawarte w obecności Biskupa Ordynariusza lub proboszcza; może asystować osobom zawierającym związek ksiądz lub diakon oddelegowany przez Biskupa Ordynariusza lub proboszcza. Ponadto jest niezbędna obecność dwóch świadków. Przez asystę rozumiemy tutaj rolę duchownego, który pyta o oświadczenie woli małżonków i przyjmuje je w imieniu Kościoła (kan. 1108, par.2) - samo małżeństwo jako takie jest wynikiem tylko i wyłącznie oświadczenie woli małżonków: to ini są celebrantami sakramentu. Potwierdza to,a fortiori, fakt że także osoby świeckie mogą asystować przy zawarciu małżeństwa (kan. 1112), zezwolenia takie, udzielane tylko przez Stolicę Apostolską, są jednak dawane tylko tam, gdzie brakuje duchownych. 

 III. Adwokaci kościelni.

Instytucja adwokata przy sądach kościelnych, znana i praktykowana we wszystkich sądach cywilizowanego świata, została niedawno przywrócona w polskich sądach kościelnych; stąd biskupi powołują określone osoby do pełnienia tej funkcji w ograniczonym zakresie terytorialnym właściwości danego sądu; i tak adwokat z sądu w Bydgoszczy tylko tam może pełnić swoje zadania. Wyjątkiem od tej reguły są adwokaci Trybunału Roty Rzymskiej, którzy pełnią funkcje adwokata kościelnego przy wszystkich sądach kościelnych całego świata - jest to oczywiście znaczny przywilej, gdyż tacy adwokaci nie podlegają regule powołania ze strony władz kościelnych - to z kolei skutkuje zdecydowanie i pozytywnie o niezależności adwokata kościelnego, a także jest oczywistą gwarancją najlepszego profesjonalnego przygotowania do zawodu. Osiągnięcie tytułu adwokata Roty Rzymskiej wymaga ukończenia studiów prawa kanonicznego oraz trzyletniego przygotowania do zawodu przy studium rotae romanae tribunalis w Ryzmie- wszystko to poparte żelażną znajmością łaciny, nie tylko w  sensie poznania głównych wyrażeń prawniczych, lecz w sensie dokładnego opanowania języka. 

We wszystkich sprawach, w tym w sprawach stwierdzenia nieważności małżeństwa (popularnie, lecz błędnie, zwanymi rozwodami kościelnymi), kontaktować się na następujący adres:

- AVV. Maciążek Sławomir, Via Prenestina, 246 B/1, 00177 Roma (Italia)

-         adres poczty elektronicznej: Questo indirizzo e-mail è protetto dallo spam bot. Abilita Javascript per vederlo.

Telefon i Fax: 0039-06-2751006 (Fax działa automatycznie),

Tel. Kom. 0039-3206944613.